सह्याद्रीत दुर्मिळ काळा बिबट्या कॅमेऱ्यात कैद; वन्यजीव विश्वात खळबळ
व्हिजन २४ तास न्यूज
कुलदीप मोहिते
कराड : प्रतिनिधी
सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील कॅमेरा ट्रॅपमध्ये नुकतेच अत्यंत दुर्मिळ मानल्या जाणाऱ्या काळ्या बिबट्याचा फोटो कैद झाल्याने वन्यजीव अभ्यासक आणि निसर्गप्रेमींमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण झाली आहे. सह्याद्रीच्या घनदाट जंगलात हा रहस्यमय प्राणी पुन्हा एकदा दिसल्याने या परिसरातील जैवविविधतेचे महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.
महाराष्ट्राच्या पश्चिम घाटातील दाट आणि पावसाळी जंगलांमध्ये काळ्या बिबट्यांचे अस्तित्व क्वचितच नजरेस पडते. तिलारी, राधानगरी आणि रत्नागिरी परिसरात यापूर्वीही काही वेळा अशा नोंदी झाल्या आहेत. या भागातील दाट वनराई, सततची ओलसरता आणि कमी प्रकाशमान वातावरण यामुळे या प्राण्याला लपण्यासाठी नैसर्गिक संरक्षण मिळते. त्यामुळेच त्यांचे प्रत्यक्ष दर्शन दुर्मीळ ठरते, पण कॅमेरा ट्रॅपमुळे त्यांच्या उपस्थितीचे पुरावे समोर येत आहेत.
विशेष म्हणजे, काळा बिबट्या ही वेगळी प्रजाती नसून सामान्य बिबट्यांमध्ये आढळणाऱ्या ‘मेलॅनिझम’ या जनुकीय बदलामुळे त्याचा रंग काळसर होतो. या वैशिष्ट्यामुळे तो सावलीत अधिक प्रभावीपणे मिसळतो आणि शिकार करताना किंवा स्वतःचा बचाव करताना त्याला मोठा फायदा होतो.
सह्याद्री पर्वतरांग आणि पश्चिम घाट हा जगातील अत्यंत समृद्ध जैवविविधतेचा पट्टा मानला जातो. येथे अनेक दुर्मिळ, स्थानिक आणि नामशेष होण्याच्या धोक्यात असलेल्या वनस्पती, प्राणी आणि पक्ष्यांचे अधिवास आहेत. सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्प या परिसंस्थेच्या संवर्धनासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावत असून, अशा दुर्मिळ प्राण्यांची नोंद ही या जंगलाच्या सुदृढतेचे प्रतीक मानली जाते.
दरम्यान, वाढते मानवी अतिक्रमण, जंगलतोड आणि बदलते हवामान यामुळे वन्यजीवांच्या अधिवासावर संकट निर्माण होत असताना अशा घटना संवर्धनाच्या दृष्टीने आशादायक मानल्या जात आहेत. सह्याद्रीतील काळ्या बिबट्याचे कॅमेऱ्यात झालेले दर्शन हे निसर्गाच्या गूढ आणि अद्भुत रूपाचे प्रतीक असून, या समृद्ध वारशाचे जतन करण्याची गरज पुन्हा एकदा अधोरेखित करत आहे.
